23-25 Eylül tarihleri arasında Nalçik’te GEO-SUSTAINABILITY BRICS 2026 Uluslararası Bilimsel Konferansı düzenlendi. Konferansın çalışmalarına jeofizik, klimatoloji, ekoloji ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi alanlarında uzmanlaşmış araştırmacılar, uzmanlar ve bilimsel kuruluşların temsilcileri katıldı. Rusya, Brezilya, Hindistan, Çin, Özbekistan, Türkiye ve diğer ülkelerden katılımcılar, birlik
23-25 Eylül tarihleri arasında Nalçik’te GEO-SUSTAINABILITY BRICS 2026 Uluslararası Bilimsel Konferansı düzenlendi. Konferansın çalışmalarına jeofizik, klimatoloji, ekoloji ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi alanlarında uzmanlaşmış araştırmacılar, uzmanlar ve bilimsel kuruluşların temsilcileri katıldı. Rusya, Brezilya, Hindistan, Çin, Özbekistan, Türkiye ve diğer ülkelerden katılımcılar, birlik
Испы унэхэм (дольмены) – мывэ джей пIащIэхэм къыхэщIыкIа унэ абрагъуэхэм — КъухьэпIэ Кавказымрэ Абхъазымрэ я бгылъэ щIыпIэхэм куэду ущрохьэлIэ. Ар я щIэинщ пасэрей адыгэ-абхъаз лъэпкъхэу илъэс мини 5 ипэкIэ псэуахэм. Япэ дыдэу щIэныгъэлIхэм къагъэунэхуа испы унэхэр Хы ФIыцIэ Iуфэрщ къыщагъуэтар. Абы занщIэу
Тхыдэр щыхьэт зэрытехъуэмкIэ, Франджым и пащтыхь, дзэзешэ цIэрыIуэ Бонапарт Наполеонрэ Мысырым щыIа адыгэ мамлюкхэмрэ зэжьэхэуауэ щытащ зэгуэр… 1798 гъэм бадзэуэгъуэм и 2-м Франджым и дзэр Мысырым теуэри, нэху къатемыщхьэ щIыкIэ яубыдат Александриер. Бадзэуэгъуэм и 4-м а хъыбар шынагъуэр ялъэIэсащ Каир щыIэ мамлюк
Иджырей Тырку къэралыгъуэр къызэзыгъэпэща Ататюрк Мустэфа Кемаль унафэ ищIат Халис Кариман дахащэм и цIэм Эдже (пащтыхь гуащэ) пагъэувэну. Ар Тыркум къыбгъэдэкIыу хэтат бзылъхугъэхэр дахагъэкIэ щызэпеуэ дунейпсо зэхьэзэхуэм, икIи япэ увыпIэр къихьат. Ауэ Кариман фIы дыдэу ищIэрт абы и адэжьхэр лъэпкъкIэ Абхъазым зэрыщыщыр,
«Адыгэ уэрэдыжьхэр» тхылъым къитхыжащ хъыбар гъэщIэгъуэн, къэбэрдейхэм я тхыдэм щыщ зы Iыхьэ цIыкIу къигъэлъэгъуэжу. Зэреджэри «Къэбэрдейхэм цеипхъэжь джанэр зэрызыщахам и хъыбарщ». А зэманым Талъостэней щIыжаIэ Жанхъуэт и къуэ Талъостэн и пщыгъуэт. Ар Беслъэн пцIапцIэ ипэкIэ пщы нэхъыжьу тетат. «Талъостэней» жригъэIэу и пщыгъэр,
Адыгэм махъсымэр ижь-ижьыж лъандэрэ егъавэ. Ар хьэщIэ лъапIэхэм хуаIэт, хьэгъуэлIыгъуэр, гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр зэрагъэбжьыфIэ фадэ лIэужьыгъуэщ. Махъсымэм гъэвэкIэ зыбжанэ иIэщ, ауэ этнографхэм зэрыжаIэмкIэ, пасэрей зэманым ар нартыху кIытэкIэ ящIу щытащ. Абы папщIэ нартыхур псы хуабэкIэ ятхьэщIырт, хьэуазэм хэлъу щIауфэрти, кIыфIыгъэ щагъэувырт. Махуэм зыбжанэрэ
Адыгэр къызэригъэщIрэ и пIэм имыкIауэ и хэкум исыжщ, и хабзэмрэ бзэмрэ нобэм къихьэсауэ. Тхыдэм и кIыхьагъкIэ, ди лъэпкъыр хы Iуфэм Iусащ, сыт хуэдэ зэрыпхъуакIуэ къытемыуам хэт и дамэ лъабжьэ щIигъэувэну хэмытами и гущэпкъыр имыбгынэу, гугъуехьми мафIэми пимыкIуэту. ИкIи пасэрей зыплъыхьакIуэхэмрэ зэрыпхъуакIуэхэмрэ къаIуэтэжу
Дунейм къытехьащ ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ академием и журналым и зи чэзу къыдэкIыгъуэр. Ар гъэнщIащ химие, биологие, мэкъумэш щIэныгъэхэм, социологием, философием, филологием, гъуазджэхэмрэ щэнхабзэмрэ ехьэлIа тхыгъэ купщIафIэхэмкIэ. Лэжьыгъэшхуэ ягъэзэщIащ химие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор Къущхьэ Хьэсбийрэ химие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Шэрджэс Зауррэ. Абыхэм къагъэнэхуащ (48мол.%
ЦIыхум сыт хуэдиз мылъку бгъэдэмылъами, пщэдей къэхъунур зыми ищIэркъым. МыкIуэдыжынури, сытым дежи пщIэ зиIэнури цIыхум и Iэм ищIэрщ, и IэщIагъэрщ, щIэныгъэрщ. Апхуэдэу, ижь-ижьыж лъандэрэ къекIуэкI IэщIагъэхэм ящыщщ гъукIэр, дыщэкIыр. IT-технологием и зэман щIэщыгъуэм дыхэпсэукIми, апхуэдэ IэщIагъэхэм я пщIэр зэрымыкIуэдар гуапэ пщымыхъуу къанэркъым.
Хьэкъун Барэсбий, псэужамэ, и ныбжьыр илъэс 85-рэ ирикъунут 1941 гъэм бадзэуэгъуэм и 9-м къалъхуащ щIэныгъэлI, адыгэ этноботаник Хьэкъун Барэсбий. Абы и цIэр къыщраIуэкIэ, уи нэгу къыщIохьэ къэкIыгъэцIэхэм я псалъалъэмрэ адыгэхэм я щIыуэпс щэнхабзэмрэ теухуауэ, анэдэлъхубзэкIэ тхауэ къыдигъэкIа и тхылъищыр. Адыгэ тхыдэдж, тхакIуэ,