Dün Nalçik’te, A. Şogentsukov adını taşıyan Kabardey Drama Tiyatrosu sahnesinde, “Adıge Nart Destanı – halkın manevi kültürünün olağanüstü bir anıtı” konusuna adanmış bilimsel-pratik konferans düzenlendi. Etkinliğin organizatörleri, Uluslararası Çerkes Derneği (DÇB) ve Rusya Bilimler Akademisi Kabardino-Balkar Bilim Merkezi Beşeri Araştırmalar Enstitüsü (İGI KBBM RAN) oldu; KBC Milliyetler ve Kamu Projeleri Bakanlığı tarafından desteklendi.
Forum, DÇB yürütme komitesi üyeleri, Adıge dünyasının bilim camiası temsilcileri, devlet makamları, kamu ve siyasi figürler, gençlik örgütleri temsilcileri, insan hakları savunucuları, kültür çalışanları, bölgesel medya gazetecileri ve diğer ilgili kişileri kapsayan geniş bir katılımcı kitlesini çekti.
Uluslararası Çerkes Derneği Başkanı Hauti Sohrokov, açılış konuşmasında konferans konusunun büyük önemini belirtti; Adıge Nart destanının Çerkes halkının benzersiz bir başarısı olduğunu vurguladı. O, Rusya Emek Kahramanı İshak Maşbaş’ın, ulusal özgünlüğe rağmen, Çerkes geleneğinin tüm Kafkasya’da karşılık bulduğuna dair bilge sözlerini hatırlatarak, katılımcıları bu kültürel mirasın rolünü objektif ve dengeli bir şekilde analiz etmeye çağırdı. Hauti Sohrokov, destanın gelecekteki nesiller için derinlemesine incelenmesi ve özenle korunması gerektiğinin altını çizdi.
Rusya Bilimler Akademisi KBBM Beşeri Araştırmalar Enstitüsü Direktörü, Profesör Kasbolat Dzamihov “Adıgelerin Nart Destanı – Çerkes dünya görüşünün temel taşı” konulu bir sunum yaptı. Konuşmasında, Rusya’da devlet düzeyinde ülkenin halklarına ait manevi olmayan kültürel mirasın korunması yönünde ciddi çalışmalar yapıldığını belirtti. Başkan Vladimir Putin’in 2022 yılında imzaladığı “Rusya’nın Manevi Olmayan Etnokültürel Mirası Üzerine” Federal Yasayı hatırlatarak, bu yasanın etnokültürel zenginliğin korunması ve yaygınlaştırılmasıyla ilgili meseleleri düzenlediğini ifade etti. Dzamihov, enstitü çalışanlarının bu yasanın hükümlerinin uygulanmasına aktif olarak katılacaklarına dair güvenini dile getirdi.
Forumda, halk kahramanlık destanının arkaik kısmının rolüne özel önem verildi. Bronz ve erken demir çağında şekillenen “Nart adlı efsanevi kahramanlar hakkındaki anlatılar”, cesaret, onur ve yüksek ilkelere sadakat değerlerini aktarmaktadır. Bu geleneksel idealler, kültürel kimliğin önemli bir temeli olmuş ve gençliğin tarihî geleneklere saygı ruhuyla yetişmesine hizmet etmeyi sürdürmektedir.
Rusya Bilimler Akademisi KBBM Beşeri Araştırmalar Enstitüsü Adıge Folklor Bölümü baş araştırmacısı Profesör Adam Gutov, Adıge destanının araştırılmasına ilişkin güncel konular üzerine bir sunum sundu. T. M. Keraşev adına Adıgey Cumhuriyeti Beşeri Araştırmalar Enstitüsü’nden Filoloji Doktoru Asfar Kuek, Nart destanında kehanet büyüsü konusuna ayrıntılı şekilde değindi.
Konferans kapsamında Nart destanının farklı yönleri, zenginliği ve karakter çeşitliliğine adanmış ondan fazla bildiri yer aldı. Buluşmanın sonunda, DÇB başkanı tüm konuşmaların bir araya getirilerek, Adıge Uluslararası Bilimler Akademisi himayesinde ve Rusya Bilimler Akademisi KBBM Beşeri Araştırmalar Enstitüsü’nün desteğiyle yayımlanacak ortak bir bilimsel-popüler derlemede toplanacağını açıkladı.
Uluslararası forum, nartlar hakkındaki şarkıların ve anlatıların seslendirildiği renkli bir konserle son buldu; bu, etkinliğin Adıge halkının zengin kültürel geleneğine adanışını bir kez daha vurguladı.
