Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti Ankara’da, seçkin Balkar şairi, Büyük Vatanseverlik Savaşı katılımcısı, Lenin Ödülü, SSCB Devlet Ödülü ve RSFSR Gorki Devlet Ödülü sahibi Kaysın Kuliyev’in anıtının (büstünün) yeniden açılışı planlanmaktadır. Bu tören, Rusya ile Türkiye arasındaki insani işbirliği çerçevesinde, Türk yönetimi ve uluslararası kültür kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilecektir.
Hatırlanacağı üzere, 2019 yılında Rusya ile Türkiye arasındaki dostluk ve işbirliğini güçlendirme girişimi kapsamında, Ankara’nın “Keçiören” ilçesinde, ilçe yönetimi temsilcileri ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY tarafından Kaysın Kuliyev adına bir cadde açılmış ve büstü dikilmiştir. Anıtın heykeltıraşı, tanınmış Nalçikli sanatçı, heykeltıraş ve uygulamalı sanat ustası Levuan Ahmatov’dur. Açılış töreninde ayrıca TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov’a kuruluşun anı nişanı takdim edilmiş, bu da şairin hatırasının önemini ve Balkar halkının Türk halklarının kültürel mirasına katkısıyla duyulan gururu göstermiştir.
Ne yazık ki beş yıl sonra anıt zarar görmüştür. Büst kaldırılmak zorunda kalmıştır. Bu olay, Rusya ve Türkiye’de toplumda ve kültürel çevrelerde geniş yankı uyandırmıştır.
Bu nedenle Balkar şairi, yazar ve “Mingi Tau” edebiyat dergisinin genel yayın yönetmeni Asker Doduyev, anıtın yeniden yapılması ve eski yerine iadesi için Rusya Yazarlar Birliği’ne başvurmuştur.
— Rusya Yazarlar Birliği yönetimi, bu konuyla ilgili olarak Türkiye hükümetine bir dilekçe göndermiş, Türk tarafı da bu çağrının önemini dikkate alarak Kaysın Kuliyev büstünün yeniden yerleştirileceği yeni bir alan hazırlamıştır. Heyetimiz, anıtın yeniden açılış törenlerine katılmak üzere 19 Kasım 2025 tarihinde Türkiye’ye gitmeyi planlamaktadır, — diye anlatıyor Doduyev.
Heyette Kuliyev ailesinin bir temsilcisi Malik Muhtaroviç Kuliyev; Rasul Misadinoviç Oydinov; anıtın orijinal versiyonunu yapan heykeltıraş Levuan Ahmatov ve dilekçenin sahibi Asker Doduyev yer almaktadır.
Girişimcilerin görüşüne göre, büste kazınacak yazıya özel önem verilmektedir; bu yazı, ilham kaynağı ve hümanist değerlerin hatırlatıcısı olmalıdır. Bu kez şairin bronz büstünde Balkarca, Rusça ve Türkçe olmak üzere üç dilde şu ifade yer alacaktır: “Milletim ne kadar küçük olursa olsun, yine de benden uzun yaşayacaktır.”
Büstün yapımı ve kurulumu ile ilgili tüm masraflar Türk tarafınca üstlenilmiştir. Bu durum, Türkiye’nin hafızayı yaşatma ve iki ülke arasındaki dostluğu güçlendirme girişimini destekleme konusundaki kararlılığını bir kez daha göstermektedir. Bazı ülkelerde anıtlar yıkılırken, Türkiye Rus kültür insanlarının anısını yaşatmakta ve korumaktadır.
— Yenilenen anıt sadece anlamlı bir hatıra sembolü değil, aynı zamanda gelecek nesillere güçlü bir mesaj olacaktır: Büyük insanların hatırası, her zaman korunmaya ve saygıya layık manevi bir mirastır, — diye yorumluyor Asker Taukanoviç.
